Konstytucja Biznesu – dziś wchodzą w życie ustawy zmieniające dotychczasowe regulacje w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej. Przedsiębiorco, czy jesteś na nie gotowy?

30 kwietnia 2018 r. wchodzi w życie pięć nowych ustaw kształtujących realia funkcjonowania w Polsce przedsiębiorców. Pierwszym i najszerzej omawianym aktem jest ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r., poz. 646).

Zgodnie z założeniami Prawo przedsiębiorców ma ukształtować podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym prawa i obowiązki przedsiębiorców oraz zadania organów władzy publicznej w tym zakresie.

Najszerzej komentowaną zmianą Prawa przedsiębiorców jest wprowadzenie tzw. działalności nierejestrowanej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 Prawa przedsiębiorców “nie stanowi działalności gospodarczej działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2017 r. poz. 847 oraz z 2018 r. poz. 650), i która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej.” Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 września 2017 r. w roku 2018 wysokość minimalnego wynagrodzenia brutto wynosi 2100 zł. Jeśli więc dana osoba w 2018 r. ze swojej działalności nie otrzyma więcej niż 1050 zł brutto miesięcznie, wówczas nie musi działalności tej rejestrować (CEIDG, KRS).

Przywołany powyżej przepis może budzić jednak wiele wątpliwości. Głównym z pytań stawianych przez komentatorów jest jak organy administracji państwowej zamierzają kontrolować działalność osób zwolnionych z obowiązku rejestracji. Zauważyć można także, że podmioty, które działalność będą wykonywać bez rejestracji nie będą podlegać obowiązkowi uiszczania składek na ubezpieczenia społeczne. W konsekwencji pozbawione mogą być prawa do pobierania świadczeń z tytułu ubezpieczenia. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że pomimo organizacyjnego wyodrębnienia uzasadnionego przedmiotem ochrony, ubezpieczenie zdrowotne ma charakter ubezpieczenia społecznego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2014 roku o sygn. akt II UK 464/13, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2004 roku o sygn. akt I UZ 35/04). Taki stan rzeczy nasuwa pytanie co z osobami, dla których działalność nierejestrowana będzie jedynym źródłem utrzymania – czy  będą podlegały ubezpieczeniu zdrowotnemu, na jakiej podstawie, kto pokryje koszt ich ubezpieczenia?

Wśród największych zmian wprowadzonych przez Prawo przedsiębiorców znaleźć można także wyartykułowanie zasady “co nie jest zakazane, jest dozwolone”. Zgodnie z treścią uzasadnienia do projektu ustawy ustawodawca wprowadzając art. 8 Prawa przedsiębiorców chciał urzeczywistnić konstytucyjną zasadę wolności: “Nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje”. Co więcej, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Przywołany powyżej przepis nie wprowadza zasadniczo niczego nowego. Niemniej jednak dalej poczucie, że zasada wolności przedsiębiorcy ma ważną rolę w polskim systemie gospodarczym.  

Kolejną zmianą, wartą omówienia, jest art. 18. Prawo przedsiębiorców. Przepis ten wprowadza tzw. “ulgę na start”. Zgodnie z nową regulacją przedsiębiorca będący osobą fizyczną, który podejmuje działalność gospodarczą po raz pierwszy albo podejmuje ją ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy (5 lat) od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia i nie wykonuje jej na rzecz byłego pracodawcy, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez okres 6 miesięcy od dnia podjęcia tej działalności gospodarczej. Co więcej, przez kolejne 24 miesiące “nowy przedsiębiorca” może skorzystać z kolejnej swoistej ulgi – tzw. “małego ZUSu”. W 2018 r. łączna kwota składek w ramach małego ZUSu wynosi 520,09 zł, uwzględniając dobrowolną składkę chorobową. Ulga na start stanowi niezaprzeczalną zachętę dla nowych przedsiębiorców.

Ustawa Prawo przedsiębiorców zmieniła także okresy na jakie przedsiębiorca może zawiesić prowadzenie działalności. Dotychczas przedsiębiorca działalność mógł zawiesić na okres od 30 dni do 24 miesięcy. Uprzednio przedsiębiorca nie mógł zawiesić działalności, gdy zatrudniał pracowników, chociażby przebywali oni na urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie wychowawczym lub urlopie rodzicielskim niełączących korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy. Obecnie przedsiębiorca, prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, może zawiesić działalność gospodarczą zarówno na czas określony, jak i czas nieokreślony dłuższy niż 30 dni (art. 23 ust. 1 Prawa przedsiębiorców). Zawieszeniu prowadzenia działalności nie przeszkadza też zatrudnienie pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie wychowawczym lub urlopie rodzicielskim niełączących korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy. Pamiętać należy jedynie, że w przypadku, gdyby dany urlop zakończy się w czasie zawieszenia przez pracodawcę działalności, pracownikowi przysługuje od pracodawcy wynagrodzenia jak za przestój (art. 22 Prawa przedsiębiorców).

Reasumując, ustawa Prawo przedsiębiorców wbrew zapowiedziom nie wprowadza wielkich zmian dla przedsiębiorców. Przeważająca większość przepisów nowej ustawy stanowi kalkę znanej wszystkim ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Jedyną nową instytucją wprowadzoną Prawem przedsiębiorców jest tzw. działalności nierejestrowanej.  Jest to nowatorskie rozwiązania, którego konsekwencji nie jesteśmy jeszcze w stanie powiedzieć. Miejmy nadzieję, że nie stanie się asumptem do nadużyć i przyczyną zaostrzenia prawa.   

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *